به حق است * ( هُوَ السَّمِيعُ ) * اوست شنواى اقوال باطله شما را * ( الْعَلِيمُ ) * دانا بعقايد فاسدهء شما پس شما را بر وفق آن جز او سزا خواهد داد بعد از آن اهل كتاب را نهى مىكند از غلو كه جانب افراط و تفريط است و ميفرمايد كه * ( قُلْ ) * بگو اى محمد ( ص ) كه * ( يا أَهْلَ الْكِتابِ ) * اى يهود و نصارى * ( لا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ ) * غلو مكنيد در دين خود * ( غَيْرَ الْحَقِّ ) * غلوى ناروا و باطل مراد مبالغه يهود است در مذمت عيسى و افراط نصارى در مدح او يعنى اى يهود در وضع عيسى سعى مكنيد بحيثيتى كه نسبت امر قبيح و شنيع به او دهيد و اى نصارى در رفع او كوشش منمائيد بر وجهى كه دعوى الوهيت او كنيد و گويند خطاب بنصاريست خاصه * ( وَلا تَتَّبِعُوا ) * و پيروى مكنيد * ( أَهْواءَ قَوْمٍ ) * هواها و آرزوهاى گروهى از اسلاف و رؤساى خود كه از جهل * ( قَدْ ضَلُّوا مِنْ قَبْلُ ) * گمراه شدند پيش از اين در شريعت خود يعنى قبل از بعثت خاتم الانبياء ( ص ) * ( وَأَضَلُّوا كَثِيراً ) * و گمراه ساختند بسيارى را از روى عناد و بدع و ضلال را در ميان ايشان انداختند * ( وَضَلُّوا ) * و ثابت شدند بر ضلالت و گمراهى خود * ( عَنْ سَواءِ السَّبِيلِ ) * از راه راست و طريق اقتصار كه آن اسلام است بعد از مبعث پيغمبر ( ص ) چه تكذيب او كردند و بر او ياغى شدند و گويند ضلال اول اشاره است بضلالت ايشان از مقتضاى عقل و ثانى اشارت است بضلالت ايشان از آنچه در شرع حضرت رسالت ( ص ) آمده و يا ضلال اول انحراف است از جاده شريعت نبوى و دويم از جنت و نعمت دايمى * ( لُعِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا ) * لعنت كرده شدند آنان كه كافر شدند * ( مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ ) * از فرزندان يعقوب يعنى جهودان * ( عَلى لِسانِ داوُدَ ) * بر زبان داود عليه السّلام كه اهل ايله را كه از حكم سبت تجاوز كردند نفرين كرد از باقر صلوات اللَّه عليه مرويست كه اصحاب ايله چون عدوان نمودند از حكم روز شنبه در باب ماهى گرفتن داود بر ايشان دعا كرد كه اللهم البس اهل الايلة اللعنة مثل الردى على المنكبين و مثل المنطقة على الحقوين چون اين دعا فرمود ملعون گشتند در زبور كه بر زبان داود خوانده ميشد * ( وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ) * و بر زبان عيسى نيز كه اصحاب مايده را لعن كرد و خنازير گشتند و ايشان پنج هزار مرد بودند و يا ملعون شدند در انجيل كه بر لسان عيسى جارى ميگشت * ( ذلِكَ ) * اين لعن شنيع كه مفضى بمسخ ايشان شد * ( بِما عَصَوْا ) * بسبب آن بود كه نافرمانى كردند * ( وَكانُوا يَعْتَدُونَ ) * و بودند كه از حد ميگذشتند از آنچه حقتعالى بر ايشان حرام كرده بود از زجاج مرويست